Biodiversiteit versterken met en door boeren

Begripsverheldering
Wat verstaan we onder Duurzame Landbouw met Natuur? Inspiratie komt van BoerenNatuur en van Louis Bolk Instituut. Het gaat er in essentie om dat de biodiversiteit op het boerenbedrijf wordt versterkt en dat deze ook een belangrijke rol kan spelen in de bedrijfsvoering. Door efficiënter om te gaan met grondstoffen heeft de landbouw minder invloed op boden, water en lucht. Het beheer van landschapselementen is ook onderdeel van natuurinclusieve landbouw. Duurzame landbouw met Natuur is niet iets onveranderlijks. Het is een ontwikkeling die voort moet. Boeren kunnen dit doen op verschillende schaalniveaus. Van boerenerf (nestkasten, erfbeplanting) tot in een gebied samenwerken met terreinbeheerders en / of het oprichten van natuurcoöperaties. Andere duidingen die gebruikt worden zijn o.a. agrarische natuurbeheer; kringlooplandbouw en natuurinclusieve landbouw. Allen richten zich op een nieuw evenwicht bereiken tussen landbouw en natuur. Die richting is goed!

Duurzame landbouw met Natuur in Overijssel

Droom je mee?
Utrechtse natuurorganisaties, LTO Noord en agrarische collectieven hebben najaar 2017 een actieplan Duurzame Landbouw met Natuur voor de provincie Utrecht uitgebracht. Partijen hebben zich gevonden in een ambitieus programma dat men graag in de nieuwe landbouwvisie van de provincie geïntegreerd ziet worden. Alle organisaties en boeren nemen verantwoordelijkheid voor de uitvoering. Je kunt hun droom lezen via: https://www.utrechtslandschap.nl/k/n124/news/view/59954/616/actieplan-duurzame-landbouw-met-natuur.html#.WxLCmlOFOL8
In Overijssel kennen we “Samen Werkt Beter” ( zie https://www.overijssel.nl/bestuur/samen-werkt-beter/ ) waarin alle organisaties vertegenwoordigd zijn en afspraken maken over de uitvoering van de ontwikkelopgave Natura2000 gebieden. Er is constructief overleg en de resultaten laten zien dat je door samen te werken verder komt. Ze gaat echter niet over een landbouwvisie en niet over provinciale ambities. Dat is aan de politiek. Het actieplan van Utrecht is een mooi voorbeeld dat we moeten gebruiken om ons eigen beleid tegen het licht te houden.

De topsector agro&food is een belangrijke werkgever voor Overijssel. De sector was in 2015 goed voor 15,2% van het aantal banen. Ze is bezig met de transitie naar duurzaam en daarbinnen is aandacht voor natuur. Overijssel heeft geen expliciete landbouwvisie. Wel Agro&food beleid en wel een natuurvisie en daarop gebaseerde beleidsagenda. Ze heeft vanuit het Agro&Food een programma opgesteld dat nu in uitvoering is.
In dat programma dagen de provincie Overijssel o.a. ondernemers uit om oplossingen te ontwikkelen in de volgende innovatielabs:
1 Gezond produceren: gezond voedsel, gezonde dieren zonder afwenteling op de leefomgeving;
2 Duurzame voedselbodem: een gezonde bodem als basis voor goed voedsel, beperken emissies en klimaatbestendig;
3 De stal van de toekomst: diervriendelijk, geen negatieve impact op omgeving, herbruikbare materialen en energieneutraal;
4 Waardevolle voedselketens: goed en gezond voedsel, eiwittransitie, transparant en traceerbaar,weten watje eet, lokaal geproduceerd;
5 Natuurrijk ondernemen: natuur als onderdeel van voedselproductie, natuur als handelsmerk,productie gebaseerd op unieke waarden van natuur;
6 De boer als buur: agrarisch bedrijf draagt bij aan omgevingskwaliteiten ((landschap, milieu, klimaat, natuur, water) in combinatie met ondernemerschap.

Ik steun de Overijsselse koers. Maar daarmee zijn we er nog (lang) niet. Als ik de droom van Utrecht lees dan bevestigd dat enerzijds de koers zoals we die binnen Overijssel gaan maar moeten we de diverse acties die in de nota staan tegen het licht houden. De slag naar duurzame landbouw met Natuur vraagt lange adem en inzet van alle partijen. Van droom naar daad! De beweging is in Overijssel gaande. Koers houden, focus, samen doen en wat mij betreft in een hogere versnelling naar een nieuwe werkelijkheid!

Gaat Twente een “blauwezone” worden?

logo_vitaal_twente_rgb.f862a118a60f

Tijdens het recente congres van Participatie Raad Ouderen Overijssel (PROO) vertelde Prof. dr. Miriam Vollenbroek, van de Universiteit Twente over haar onderzoek onder ouderen in Twente. Duizenden ouderen zijn onderzocht. Inmiddels is met vele partners de website www.vitaaltwente.nl in de lucht. Onderzoek en aanbod zijn nu toegankelijk voor de doelgroep. De Europees Commissaris voor Digitale Economie en Samenleving heeft aan Twente de status toegekend van een voorbeeldregio Gezond Ouder Worden. De bijbehorende Award is in Brussel overhandigd aan Jan Binnenmars, wethouder Twenterand, coördinerend namens de 14 Twentse gemeenten. Dus Twente gaat echt voor het zijn van een Blauwe Zone?.
NU nog uitzoeken wat die unieke redenen zijn dat je in Twente goed oud kunt worden. http://www.deblauwezone.nl/de-blauwe-zones/

Aansprekende initiatieven op het thema worden al binnen de regio Twente toegepast. Deze initiatieven richten zich op de ontwikkeling en implementatie van door technologie ondersteunde diensten die mensen in staat stellen zelfstandig hun vitaliteit op peil te houden. Zo wordt er regelmatig een zelfcheck op gezondheid gestuurd naar mensen boven de 65, worden mensen met een risico op gezondheidsklachten uitgenodigd voor een uitgebreidere check en krijgen mensen (digitale) preventie activiteiten aangeboden op het gebied van beweging, voeding of kennis/geheugen.
Want bewegen EN spierversterkende oefeningen zijn van groot belang. Iedereen dus ook in Twente aan de beweegrichtlijnen 2017! Kijk voor tips op: https://www.allesoversport.nl/artikel/hoeveel-moet-je-bewegen-volgens-de-beweegrichtlijnen/

Elke boer aan de kringlooplandbouw

Heel langzaam vormt zich draagvlak voor kringlooplandbouw in Nederland. Het past bij het streven naar een duurzamer omgaan met de bodem, met dieren en met mest. En dat alles in het belang van een zodanige productie kunnen realiseren zonder de natuur voor altijd kapot te maken.
De WUR heeft recent een mooie infographic gepubliceerd. Waardevol voor een ieder om zo het begrip Kringlooplandbouw meer vanzelfsprekend te laten worden. Landelijk heeft Minister Schouten op verzoek van D66 toegezegd een definitie te realiseren en te willen onderzoeken wat de belemmeringen zijn voor deze toekomst van het “boeren” in Nederland.
De infographic kun je hier vinden. kringlooplandbouw

Bodemwaarde: Twente kansrijk voor mesttextiel!

mesttextiel

De aftrap van Mineral Valley Twente was op 22 februari 2018 een groot succes. Ruim 300 aanwezigen die zich allen inspannen om de bodem als uitgangspunt te nemen voor verbetering van productie, wateropslag, klimaatdoelen en nieuwe energie.

Eerder had ik Gedeputeerde Staten Overijssel verzocht in haar beleidsuitvoering de bodem meer aandacht te geven. En dat is opgepakt met steun van de provincie. In Twente heeft men gezamenlijk als boeren de handen ineen geslagen en sluiten ze lokale samenwerking en werken ze aan innovaties.

Indrukwekkende mogelijkheden werden geschetst. Bijvoorbeeld het benutten van cellulose uit mest wat als grondstof kan dienen voor bijvoorbeeld kleding. Als we op die wijze gezamenlijk het mestprobleem kunnen oplossen en ook nog zorgen voor nieuwe energie dan gaat Twente een nieuwe tijd in: nieuwe maakindustrie van “mest”textiel en veel nieuwe energieopwekking. Dit initiatief verdient het om als regiodeal in aanmerking te komen voor landelijke fondsen zodat maximale versnelling gerealiseerd kan worden.

Aan de boeren in Twente is het om gezamenlijk dit tot een uniek succes te maken. En dat verdient volle steun. De schatten uit de bodem koesteren en door kringlopen te sluiten die waarde behouden blijft daarbij noodzakelijk.
Zie: http://mineralvalley.nl/wp-content/uploads/sites/3/2017/10/171109_brochure-MVT.pdf

Drukte in de bestuurskamers: WMCZ naar Tweede Kamer

Clientenraad
Eindelijk na veel discussie in het veld ligt het nieuwe wetsvoorstel WMCZ bij de Tweede Kamer. De positie van cliëntenraden in instellingen krijgt daarmee een flinke boost. Dat Actiz als werkgeversorganisatie wijst op nieuwe spanning in de bestuurskamer kan ik me voorstellen maar laat onverlet dat deze nieuwe wet gelukkig meer bevoegdheden geeft aan de cliëntenraad.

Veel cliëntenraden hebben het moeilijk om voldoende mensen te vinden die zich in kunnen / willen spannen om in dialoog met het bestuur en de achterbannen tijdige invloed uit te oefenen. Juist daarom is het logisch om cliëntenraden actieve ondersteuning te bieden vanuit management en bestuur maar ook door onafhankelijke client ondersteuners. Dat is wat anders dan het zijn van ambtelijk secretaris van de cliëntenraad.

Het instituut cliëntenraden is ooit door Joop den Uil gerealiseerd nadat de OR haar intrede had gedaan in de toenmalige bejaardenoorden.Eindelijk ligt er nu een nieuwe wet. Uiteindelijk moet het toch zo zijn dat zelfbeschikking van elke client zich ook vertaalt in vergroting van “zelfbestuur” in maatschappelijke organisaties. Dat dwingt tot het vinden van een nieuwe balans tussen medezeggenschapsorganen, bestuurders en toezichthouders. Een ontwikkeling die organisaties gezamenlijk nieuwe inhoud kunnen geven. En daarbij past beperkte regelgeving maar vooral veel ruimte voor alle partijen om te oefenen met nieuwe vormen van invloed.

Zie o.a. reactie van het Landelijk Orgaan Cliëntenraden (LOC). http://loc.nl/nieuwsberichten-LOC/reactie-loc-op-wetsvoorstel-wmcz-2018-naar-tweede-kamer

Plastic overkill aanpakken. Overijssel doet mee!

plastic
Met vele fracties uit de Provincie Overijssel is woensdag 17 januari het initiatiefvoorstel van mij over plastics als grondstof besproken. Boeiende inleiders vanuit IVN, ROVA, Natuur en Milieu Overijssel en Polymer Science Park droegen bij aan verdiepende gesprekken en leidde tot waardevolle suggesties ter aanscherping. Daar kan ik weer mee verder. Zo ontstaat draagvlak voor de aanpak die de provincie op korte termijn ter hand kan nemen en ontstaat een kader waar GS weer mee verder kan voor haar brede programma circulaire economie.

Ondertussen zijn in vele gemeenteraden in Overijssel dankzij fracties van D66 initiatieven genomen om zich aan te sluiten bij de statiegeldalliantie. Mondiaal dwingt China door haar invoerrem gelukkig bij aan nationale opgave. Want verschepen van ons afgedankte plastic daar naar toe gaat in de ban. Ik ben daar blij mee want we zijn zelf verantwoordelijk voor duurzaam gebruiken van onze materialen.

Deze week kwam ook de EU commissie met haar doelen en ook is Nationaal de transitie agenda kunststoffen gepresenteerd. Ambities te over. Mooi. Maar nu vooral ook aan de slag gaan. En daar roept het initiatiefvoorstel toe op. Wat ons allemaal zal raken is de collectieve doelstelling: plastic niet in het milieu laten komen maar als waardevolle grondstof hergebruiken en zo de kringlopen sluiten.
Met alle kennisindustrie die Overijssel heeft moeten we daaraan een stevige bijdrage kunnen leveren. 17 januari was daar weer een bouwsteentje in. Na verwerking van alle input zal het zo spoedig mogelijk in een commissie behandeld worden.

Iedereen verleiden! Ga circulair! Landsdeel Oost pak de regie.

Stientje van Veldhoven Staatssecretaris infra en Waterschap reikt maandag 15 januari de 5 circular Awards uit m.b.t. thema’s bouw; biomassa en voedsel; consumptiegoederen; kunststoffen en maakindustrie. Het kabinet komt maandag 15 januari met haar agenda voor het realiseren / aanjagen / ontwerpen van de gewenste circulaire economie. Zie https://www.circulairondernemen.nl/
Ik zie in Overijssel op vele plekken krachtige ontwikkelingen. Waar m.i. aan gewerkt moet worden is het versterken van de ketens tussen alle partners in die sectoren. Op provinciaal en/of landsdeel niveau moet de landelijke transitieagenda haar vertaling krijgen zodat we echt toewerken naar een land waarin we grondstoffen blijvend benutten en de wereld schoner achterlaten voor een volgende generatie. Overijssel heeft met haar excellente kunststofindustrie en in het verleden de textielindustrie heel veel kans daarvoor de hotspot van West Europa te zijn.
Maar…. laten we ondertussen ook gewoon aan de slag blijven. Door afval (EN ZEKER PLASTICS) een tweede kans te geven. Rommel op te ruimen uit natuur en water; de scheiding van grondstoffen krachtiger doorvoeren en vele lokale initiatieven rijkelijk omarmen en zichtbaar maken.

circulair

Naar een circulaire economie. Doe mee!

In 2018 concrete stappen zetten in Overijssel!

Enige tijd geleden een prima congres over circulaire economie georganiseerd door de provincie overijssel bijgewoond. De ambities in Overijssel zijn er. De condities zijn goed zo bleek o.a. uit een verkennend onderzoek door bureau Drift. Maar nu moet het ook echt gebeuren. Daar kan iedereen aan bij dragen maar vergt ook focus en wederzijds aanspreken op verantwoordelijkheden en rolvervulling.
Je kunt de presentaties lezen en meer over circulaire economie lezen op de site van de provincie en specifiek: http://www.overijssel.nl/thema’s/economie/congres-circulair/

circulaire_economie_uitgelegd

Initiatiefvoorstel: Plastic is grondstof: dat ruimt op!

Na maanden gesprekken voeren en met externe partijen verwerken heb ik 13 december mijn eerste initiatiefvoorstel aangeboden aan de voorzitter van de Provinciale Staten van Overijssel. Mijn toelichting voorafgaand aan de aanbieding kun je hieronder lezen. Afgesproken is dat op 17 januari externen en statenleden bijeen komen om over mijn voorstel te spreken. Aanbiedingstekst plastic initiatief.

Voorzitter
Plastic als grondstof: dat ruimt op! Is de titel van het initiatiefvoorstel dat ik graag via u aan de Staten zal aanbieden.

Toen mijn man voor het eerst naar Rwanda vloog, attendeerde de KLM reizigers erop dat niets van plastic mee naar buiten kon. Rwanda was een van de eerste landen die plastic in de ban deed. En iedereen doet daar nu aan mee. Nu gaat zo’n verbod in een centraal aangestuurd land gemakkelijker dan in een democratisch Overijssel. En voorzitter, ik pleit ook niet voor een verbod. Plastic is er: plastic zal qua gebruik vertwintigvoudigen. Plastic heeft waarde. Dus laten we een andere koers gaan: circulair. Voortaan staat de waarde van plastic voorop. Plastic is geen afvalproduct maar een grondstof. Zo realiseren wij onze eigen ‘mijn’ in Overijssel.

Maar waarom zouden wij als provincie hierin iets moeten? Omdat het ons allemaal aan gaat. Wegkijken is geen optie. Willen we onze doelen als circulaire provincie realiseren, dan is het – naar mijn overtuiging – nodig dit dichtbij én met inwoners samen tot stand te brengen. Begin dan met iets wat iedereen gebruikt. Plastic! Het provinciale niveau kan daarbij verbinden, aanjagen, koppelen, zichtbaar maken, hogere en lagere overheden beïnvloeden en zo inwoners steunen bij hun eigen gedragsverandering. Dat hoort binnen ieders huishouden, binnen bedrijven en scholen, in de landbouw en in ons eigen provinciehuis te gebeuren. Want niemand ontkomt aan plastics.

Elke dag stromen tonnen plastic (8 miljard kg) via ook onze rivieren, de oceanen in. Dat is het equivalent van 576 volle vrachtwagens vol met plastic per 24 uur. Per dag gebruiken wij zeven keer iets van plastic en gooien het binnen enkele minuten weer weg. Recycling gaat vooruit, maar is nog heel veel winst te behalen. Een groot deel gaat nog de verbrandingsovens in en is voor altijd weg. Terwijl we klimaatdoelen willen halen, ons milieu willen verbeteren, als provincie toerisme willen bevorderen en banen willen laten ontstaan. Er zijn vele kansen. Laten we die pakken. Een voorbeeld van goed hergebruik treft u als cadeautje van D66 op uw tafels aan.

Mijn gesprekspartners steunen het voorstel zoals dat er nu ligt. De partners zijn: Staatsbosbeheer, Natuur en Milieu Overijssel, Landschap Overijssel, IVN Oost Nederland, Wavin, Rova, Circulus Berkel en Twente Milieu. Ambtenaren binnen de beleidsvelden: duurzaam, economie, water, natuur en landbouw, en circulair hebben meegelezen.
Portefeuillehouders Circulaire economie en Portefeuillehouder Duurzaamheid dragen het initiatiefvoorstel een warm hart toe en stellen ook de noodzakelijke financiële middelen beschikbaar om tot een start te komen vanuit het beleidsprogramma circulaire economie.

Hoe nu verder? Normaliter wordt een initiatiefvoorstel geagendeerd in een passende commissie of er volgt direct behandeling in PS. Gelukkig hebben diverse collega-statenleden vanuit verschillende commissies al aangegeven graag mee te denken. En zoals u weet hecht ik zeer aan interactieve beleidsvorming, samen met partijen. Om dat succesvol te doen zijn zowel een koers als een ambitie nodig. Die zijn met dit initiatiefvoorstel beschikbaar. Dus laten we nu als PS en met het veld aan de slag gaan. Daarom voorzitter, ligt een ander procesvoorstel voor.

Vandaag bieden we dit voorstel via u aan Provinciale Staten aan. Wij vragen u de agendacommissie een aparte meeting te laten plannen met het veld en belangstellende statenleden. In die meeting (17 januari 2018) wordt ook het initiatiefvoorstel behandeld dat kan leiden tot aanpassingen.
Na die meeting volgt de reguliere behandeling in PS van het mogelijk op onderdelen aangepaste voorstel. Voor proces en realisatie is budget nodig. GS heeft bij monde van portefeuillehouder van Hijum aangegeven dit binnen de begroting te kunnen realiseren.

Ik vraag mijn collega’s via u voorzitter akkoord te gaan met het procesvoorstel en zo een volgende stap te zetten in Overijssel op weg naar een ‘Tuin van Nederland’ die plastic als grondstof benut. Waar inwoners die ambitie samen actief mee inhoud geven. En waar zowel in het bedrijfsleven, de kenniscentra, alle scholen als in ons eigen huis het waarderen van plastic als grondstof vanzelfsprekend is.

Dank u wel.
Hieronder het artikel in Tubantia
artikel Tubantia 13-12-2017 plastic